Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Nitelikli Dolandırıcılık Suçu (TCK 158/1-f)

Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Nitelikli Dolandırıcılık Suçu (TCK 158/1-f)

Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesi, suç tiplerinin de dijital dünyaya evrilmesine neden olmuştur. Türk Ceza Kanunu (TCK), bu gelişmelere paralel olarak dolandırıcılık suçunun bilişim sistemleri aracılığıyla işlenmesini, suçun daha kolay işlenebilmesi ve mağdur üzerindeki etkisinin ağırlığı nedeniyle "nitelikli hal" olarak düzenlemiştir.

1. Suçun Tanımı ve Yasal Dayanağı

Bilişim suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde düzenlenmiştir. Bu suç, failin internet, sosyal medya, e-posta veya online alışveriş platformları gibi bilişim sistemlerini birer araç olarak kullanarak mağduru aldatması ve bu yolla kendisine veya bir başkasına haksız menfaat sağlaması ile oluşur.

2. Suçun Maddi ve Manevi Unsurları

Suçun oluşabilmesi için kanunda öngörülen belirli unsurların bir arada bulunması gerekir:

Hileli Davranış: Dolandırıcılığın temel unsuru olan hile, "nitelikli bir yalan" olarak tanımlanır. Failin sergilediği davranışlar, mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak düzeyde ağır, yoğun ve ustaca olmalıdır. (Yargıtay 15. CD, 2013/5304 E., 2014/21295 K.; Yargıtay CGK, 2014/288 E., 2016/255 K.).

Aldatıcılık: Kullanılan hilenin aldatıcı nitelikte olup olmadığı; olayın özelliği, mağdurun durumu ve hilenin şekli dikkate alınarak değerlendirilir. (Yargıtay 15. CD, 2015/12572 E., 2015/29481 K.).

Bilişim Sisteminin Araç Olması: Suçun bu nitelikli hali için bilişim sisteminin (verileri otomatik işleyen manyetik sistemler) hilenin icrasında etkin bir rol oynaması gerekir. Burada sistemin kendisi değil, sistem aracılığıyla bir insanın iradesi sakatlanmaktadır.

Zarar ve Yarar: Failin haksız bir menfaat elde etmesi ve buna karşılık mağdurun malvarlığında ekonomik bir zararın meydana gelmesi şarttır.

3. Uygulamada Sık Karşılaşılan Yöntemler

Yargıtay kararları ve güncel soruşturmalar ışığında suçun işleniş biçimleri şunlardır:

Oltalama (Phishing): Sahte banka veya kurum siteleri üzerinden kart bilgilerinin ele geçirilmesi.

Sahte İlanlar: Sosyal medya veya alışveriş sitelerinde ürün gönderilmeden para tahsil edilmesi (Yargıtay 15. CD Kararları).

Kripto Para Platformları: Thodex ve Bitcoin örneklerinde olduğu gibi, sistem üzerinden yürütülen faaliyetlerle haksız kazanç sağlanması.

Fidye Yazılımları: Hesapların ele geçirilerek geri verilmesi karşılığında para talep edilmesi.

4. Basit Dolandırıcılık (TCK 157) ile Ayrım:

Her internet kullanımı eylemi nitelikli dolandırıcılık yapmaz.

Eğer internet sadece mağdura ulaşmak için bir araç olarak kullanılmışsa ancak aldatıcılık vasfı sistemden kaynaklanmıyorsa, eylem TCK 157 kapsamında "Basit Dolandırıcılık" sayılabilir (Yargıtay 15. CD, 2014/10251 K.).

Ancak tarafların yüz yüze gelmediği ve güven ilişkisinin tamamen sistem üzerinden kurulduğu hallerde suç nitelikli kabul edilir. (Yargıtay 15. CD, 2014/13094 K.).

Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçları, teknik ve hukuki açıdan karmaşık süreçler barındırdığından, hem mağdur hem de sanık tarafı için uzman bir hukukçu desteği kritik önem taşımaktadır.

NOT: Bu makalede yer alan bilgiler, genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup; hiçbir şekilde hukuki danışmanlık, yönlendirme veya avukat–müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçeriğin hazırlanmasında yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay içtihatları esas alınmış olmakla birlikte, mevzuat değişiklikleri, içtihat farklılıkları ve somut olayın özelliklerine göre hukuki sonuçlar değişiklik gösterebilir.

Her uyuşmazlık, kendine özgü koşullar içerdiğinden; bu yazıda yer alan bilgilerin, kişisel veya kurumsal hukuki sorunlara doğrudan uygulanması hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle, ceza davası veya diğer hukuki süreçler bakımından somut durumunuza uygun hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız önemle tavsiye edilir.